DEFINICIJA ENERGETSKA EFIKASNOST - mjera koja pokazuje koliko date tehnologije ili poduzete mjere doprinose smanjenju potrošnje energije i/ili goriva za neku aktivnost, kao što su potrošnja energije u stanu ili proizvodnja nekog proizvoda. DEFINICIJA EFIKASNOSTI EFIKASNOST - Produktivnost – Spremnost – Gotovost – Proizvodnost – Umješnost – Spremnost – Djelotvornost – Djelovanje – Eficijencija – Sposobnost – uspješnost Poboljšanje ENERGEETSKE EFIKASNOSTI znači izbjegavanje (smanjenje) gubitaka energije bez narušavanja konfora, standarda života ili ekonomske aktivnosti i može se ralizovati kako u oblasti proizvodnje tako i potrošnje energije.

UTICAJ POVEĆANJA ENERGETSKE EFIKASNOSTI U ZGRADAMA NA UŠTEDU ENERGIJE I
SMANJENJE EMISIJE CO2 U OKOLIŠ

 

Energetska efikasnost

Pod pojmom unapređenja energetske efikasnosti u zgradarstvu podrazumjeva se kontinuirani i širok opseg djelatnosti kojima je krajnji cilj smanjenje potrošnje svih vrsta energije uz iste ili bolje uslove u objektu. Kao posledicu smanjenja neobnovljivih izvora energije (fosilna goriva) i korištenje obnovljivih izvora energije, imamo smanjenje (CO2 i dr.) što doprinosi zaštiti prirodne okoline, smanjenja globalnog zagrijavanja i održivom razvoju zemlje.

Zgrade su najveći pojedinačni potrošac energije i veliki izvor štetnih emisija stakleničnih plinova, posebno CO2. Povećanje energetske efikasnosti u zgradama je jedan od najisplatnijih načina smanjenja štetnih emisija u okoliš, kao i smanjenja troškova za energiju.

Savremeno građevinarstvo podrazumijeva primjenu standarda energetske efikasnosti, i to kako kod rekonstrukcije postojećih, tako i kod izgradnje novih zgrada. To podrazumijeva obezbjeđivane uslova za smanjenje emisije ugljen-dioksida, uz očuvanje postojećih standarda kvaliteta gradnje i stanovanja. Krajnji cilj energetski efikasne gradnje jeste da se kroz sistematsku sanaciju i rekonstrukciju postojecih zgrada i i toplinsku zaštitu novih zgrada obezbijedi sveobuhvatna ušteda energije, a time doprinese i zaštiti životne sredine.
Područje energetske efikasnosti prepoznato je u EU kao područje koje ima najveći potencijal za smanjenje ukupne potrošnje energije, čime direktno utječemo na obaveze iz Kyoto protokola i smanjenje emisije štetnih plinova u okoliš.

Najznačajniji dokument Evropske unije u oblasti energetske efikasnosti zgrada je Direktiva 2002/91/EC - o energetskim karakteristikama zgrada (Directive of energy performance of buildings) koju je krojem 2002.godine donio Europski parlament, nameće obavezu štednje energije u zgradama Europske unije kao i u državama kandidatkinjama. Ovim dokumentom je uspostavljen novi zakonodavni okvir na polju energetske efikasnosti zgrada, koji je jedinstven za sve zemlje članice i ima za cilj promovisanje unapređivanja energetskih karakteristika zgrada u zajednici, kroz povećanja potencijala energetskih ušteda i smanjenja emisije uljen-dioksida u zgradarstvu.

Direktiva definiše pet bitnih zahtjeva, i to : 1) uspostavljanje opšteg okvira za metodologiju proračuna energetske karakteristika zgrada ; 2) primjena minimalnih zahtjeva energetske efikasnosti za nove zgrade; 3) primjena minimalnih zahtjeva energetske efikasnosti za postojeće zgrade prilikom većih rekonstrukcija ; 4) energetska sertifikacija zgrada (tzv.''energetski pasoš''); i 5) redovna kontrola bojlera i opreme za klimatizaciju koji prelaze minimalnu veličinu, kako bi se utvrdila njihova efikasnost.

Sve zgrade koje se grade, prodaju ili uznajmljuju bit ce certificirane i takvi energetski certifikati s podacima o godišnjoj potrošnji energije za grijanje zgrade bit će izloženi ili dati na uvid svim zainteresiranim strankama. Prije uvodenja certifikacije zgrada bit će potrebno uspostaviti sistem provođenja energetskog audita zgrada, kao nužnog uvjeta za razvoj certifikacije.

Prilikom odabira načina gradnje ili rekonstrukcije zgrade, građevinskih tehnologija, materijala i elemenata, te energetskih uređaja, postrojenja i sistema trebaju biti zadovoljeni energetski, ekonomski i ekološki zahtjevi u optimalnoj mjeri.

Stanje u BiH

U BiH je poslednjih godina napravljen veliki pomak u institucionom jačanju države i donošenju propisa iz oblasti održivog razvoja i zaštite okoline.
Direkcija za Evropske integracije je usvojila pristup BiH ka približavanju Evropskoj uniji za desetak oblasti, među njima i za okolinu.
Postoje entitetski zakoni o zaštiti okoliša, te odgovarajuća entitetska tijela koja se bave kontrolom stanja sa aspekta primjene postojećih zakona.
Osim zakona, usvojen je i međuentitetski Nacionalni plan aktivnosti u oblasti okoliša za BiH (NEAP).
Bosna i Hercegovina je pristupila nekim značajnim međunarodnim konvencijama i protokolima. Najznačajniji je pristup protokolu iz Kjota, zahvaljujuci kome je privreda BiH stekla pravo da povuče oko 5 miliona dolara nepovratnih sredstava za tehnološko prestruktuiranje. Međutim, BiH nije potpisnica Protokolu iz Kjota time je izgubila pravo da njena privreda dobije preko 100 miliona EUR-a za povećanje energetske efikasnosti i primjenu obnovljenih energijskih izvora.
Nepostojanje energetske strategije BiH, kao ni odgovarajućeg institucionog okruženja i mehanizama za realizaciju planova onemogućavaju BiH implementaciju zahtjeva koji proizilaze iz Atenskog memoranduma i Povelje u dijelu koji se odnosi na zaštitu okoliša.
U 2006. godini Kanton Sarajevo je usvojio Kantonalni akcioni plan za zaštitu okoliša (KEAP). Njegova izrada je bazirana na međunarodnim i domaćim iskustvima, te metodalogiji za izradu Nacionalnog akcionog plana za zaštitu okoliša (NEAP) i Lokalnog ekološkog akcionog plana (LEAP).
Akcioni plan za zaštitu okoliša predstavlja razvojno –planski dokument koji na osnovu procjene stanja okoliša, utvrđenih okolšnih problema i prioriteta utvrdio osnovne mjere na riješavanju problema zaštite okoliša koji se trebaju provesti u periodu od 5 godina. Za realizaciju potrebnih mjera u akcionom planu planirana su i finansijska sredstva.
Do sada Lokalni ekološki akcioni okolinski plan (LEAP) uraden je u Općini Trnovo i Novi Grad a u izradi je i Lokalni ekološki akcioni plan Općine Centar.
Implementacijom Kantonalnog akcionog plana za zaštitu okoliša kao i Lokalnih ekoloških akcionih planova unaprijedit će se stanje okoliša na području Kantona Sarajevo i njegovih općina u periodu od 2006-2011.godine.